Coderingen goederenwagens

Uit TTNKontakt nr. 148 van TTNederland komt dit artikel van hun Technische Commissie over de codering van de diverse typen goederenwagens.

Coderingen van goederenwagens

In de artikelen over de rijtuigen B, Y en Y/B wordt regelmatig de afkorting UIC gebruikt. Dit staat voor Union Internationale des Chemins de Fer. In het Nederlands dus de internationale spoorweg unie. Ooit opgericht om eenheid te creëren binnen de maatschappijen die zich hebben aangesloten. Hiervoor zijn standaarden ingevoerd met letter- en cijfercoderingen. Niet alleen bij personenrijtuigen, maar ook bij de goederenwagens. De letters geven aan wat voor soort wagen het is en wij denken dat het voor een buitenstaander nietszeggend is. Hoe is dat bij de modelspoorder? Waarschijnlijk meestal ook nietszeggend. Wij gaan wat licht laten schijnen op deze materie. Alle goederenwagens hebben een aanduiding die begint met een hoofdletter E, F, G, H, I, K, L, O, R, S, T, U en Z. Deze geeft het soort wagen aan. Daarna komt een reeks kleine letters, die extra informatie over de wagen aangeven, zoals bijvoorbeeld een verhoogde de maximum snelheid. Op het einde van de letterreeks kan de letter s staan (toegelaten voor 100 km/u) of ss (toegelaten voor 120 km/u). Zonder deze letters aan het einde van de codering geldt altijd een maximum snelheid van 80 km/u.

Het andere Europese systeem OSShD is duidelijk een product van de toenmalige politieke situatie en bestaat nog steeds. Alleen ziet men in een aantal lidstaten nu ook de UIC-coderingen verschijnen. OSShD staat voor Organisazija Sotrudnitschestwa Shelesneych Dorog. De rest van de vertalingen inclusief het Chinees kunt u vinden op de Duitstalige wikipedia. De OSShD werd opgericht in 1956 te Sofia en heeft haar zetel in Warschau. OSShD wordt in bepaalde landen ook afgekort tot OSJD of OSZhD, wat met hun taal te maken heeft. De 28 aangesloten landen zijn Afghanistan, Albanië, Azerbaidschan, Belarus, Bulgarije, China, Cuba, Estland, Georgië, Hongarije, Iran, Kasachstan, Kirgisistan, Letland, Litouwen, Moldavië, Mongolië, Noord-Korea, Polen, Roemenië, Russische Federatie, Slowakije, Tadzikistan, Tsjechische republiek, Turkmenistan, Ukraine, Uzbekistan en Vietnam. Finland, Frankrijk, Duitsland en Griekenland hebben ook afgevaardigden in deze groep.

Doel van de UIC en de OSShD was door standaardisering het onderlinge verkeer te verbeteren. In Oost en West ging dat prima, maar tussen Oost en West hield het op een zeker moment op. In de DDR, bijvoorbeeld, moesten olietreinen uit de Sovjet Unie omsporen van breed naar normaalspoor en hadden koppelwagens nodig vanwege de gebruikte schroefkoppeling in de DDR en de automatische klauwkoppeling in de Sovjet Unie. Het is omslachtig en kost veel tijd, maar toch kregen vooral personenrijtuigen voor internationaal verkeer speciale aanpassingen om dit mogelijk te maken en dus ook UIC-coderingen. Voor eigen land OSShD-coderingen en voor over de grens UIC-coderingen ziet men vaak op materieel van de Baltische staten en de Russische Federatie.

De modelspoorder heeft binnen de verschillende tijdperken dus ook een wirwar aan coderingen. Bijvoorbeeld in tijdperk I de zogenaamde Länderbahnen van alle deelstaten in het huidige Duitsland, maar ook ons eigen land. Aangezien bij ons TT’ers voornamelijk Duitse modellen een rol spelen in miniatuur, zien we in tijdperk II de DRG met eigen coderingen. Tijdperk III kent een gedeeld Duitsland, een met UIC- en een met OSShD-coderingen. Verwarring is te verwachten. Tijdperk IV geeft in ieder geval de standaardisering een kans en in de tijdperken V en VI een duidelijke overheersing in Europa van de UIC-codes.

Wij hebben het plan opgevat om alle UIC-codes te publiceren en bij elke hoofdletter het wagentype voorzien van een plaatje voor de duidelijkheid. In de verloren uurtjes zullen mijn vingers en toetsen op de pc goed slijten aan deze opsomming, die in ieder geval de tijdperken IV, V en VI zullen afdekken.

Bronnen:
http://www.uic.org/
https://nl.wikipedia.org/wiki/UIC
https://de.wikipedia.org/wiki/Organisation_f%C3%BCr_die_Zusammenarbeit_der_Eisenbahnen

Tekst en foto: Technische Commissie TTNederland

 

Komende evenementen

za nov 25 @10:00 - 15:00
Assen
vr dec 01 @19:00 - 22:00
Schulweg 4, 47638 Straelen, Duitsland
za dec 02 @10:00 - 15:00
Party- Zalencentrum 't Haske, Vegelinsweg 20, 8501 BA Joure
Evenementen
November 2017
Z M D W D V Z
29 30 31 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 1 2